पीएच.डी. प्रवेश परीक्षा (PAT) – संशोधन पद्धती (Research Methodology) महत्त्वाचे प्रश्न व उत्तरे
वस्तुनिष्ठ प्रश्न (MCQ)
१. संशोधन म्हणजे काय?
अ) नवीन ज्ञानाचा शोध घेण्याची शास्त्रीय प्रक्रिया
ब) केवळ माहिती गोळा करणे
क) पुस्तक वाचन करणे
ड) प्रश्न विचारणे
उत्तर : अ) नवीन ज्ञानाचा शोध घेण्याची शास्त्रीय प्रक्रिया
---
२. संशोधन समस्येची निवड करताना कोणता घटक महत्त्वाचा असतो?
अ) आवड
ब) उपलब्ध साधने
क) विषयाचे महत्त्व
ड) वरील सर्व
उत्तर : ड) वरील सर्व
---
३. संशोधनातील गृहीतक (Hypothesis) म्हणजे काय?
अ) अंतिम निष्कर्ष
ब) तात्पुरते विधान
क) संदर्भसूची
ड) संशोधन अहवाल
उत्तर : ब) तात्पुरते विधान
---
४. प्राथमिक स्रोत (Primary Sources) कोणते आहेत?
अ) पुस्तके
ब) संशोधन लेख
क) शिलालेख, ताम्रपट, कागदपत्रे
ड) नियतकालिके
उत्तर : क) शिलालेख, ताम्रपट, कागदपत्रे
---
५. दुय्यम स्रोत (Secondary Sources) कोणते आहेत?
अ) ताम्रपट
ब) शिलालेख
क) इतिहासाची पुस्तके
ड) नाणी
उत्तर : क) इतिहासाची पुस्तके
---
६. गुणात्मक संशोधन (Qualitative Research) कशाशी संबंधित असते?
अ) संख्यात्मक माहिती
ब) गुणात्मक माहिती व अनुभव
क) सांख्यिकी
ड) प्रयोग
उत्तर : ब) गुणात्मक माहिती व अनुभव
---
७. संख्यात्मक संशोधन (Quantitative Research) कशाशी संबंधित असते?
अ) वर्णनात्मक माहिती
ब) संख्यात्मक आकडेवारी
क) मुलाखती
ड) निरीक्षण
उत्तर : ब) संख्यात्मक आकडेवारी
---
८. नमुना निवड (Sampling) म्हणजे काय?
अ) संपूर्ण लोकसंख्येचा अभ्यास
ब) लोकसंख्येतील काही घटकांची निवड
क) प्रश्नावली तयार करणे
ड) निष्कर्ष लिहिणे
उत्तर : ब) लोकसंख्येतील काही घटकांची निवड
---
९. यादृच्छिक नमुना निवड (Random Sampling) म्हणजे काय?
अ) हेतुपुरस्सर निवड
ब) प्रत्येक घटकाला समान संधी देऊन निवड
क) सोयीस्कर निवड
ड) गटानुसार निवड
उत्तर : ब) प्रत्येक घटकाला समान संधी देऊन निवड
---
१०. प्रश्नावली (Questionnaire) हे कोणते साधन आहे?
अ) माहिती संकलनाचे
ब) विश्लेषणाचे
क) संदर्भाचे
ड) निष्कर्षाचे
उत्तर : अ) माहिती संकलनाचे
---
११. मुलाखत पद्धतीचा प्रमुख फायदा कोणता?
अ) सखोल माहिती मिळते
ब) खर्च कमी होतो
क) वेळ कमी लागतो
ड) वरील सर्व
उत्तर : अ) सखोल माहिती मिळते
---
१२. संशोधनातील नैतिकता (Research Ethics) म्हणजे काय?
अ) प्रामाणिकपणा व सत्यता राखणे
ब) माहिती लपवणे
क) खोटे निष्कर्ष देणे
ड) वरीलपैकी नाही
उत्तर : अ) प्रामाणिकपणा व सत्यता राखणे
---
१३. साहित्य समीक्षा (Review of Literature) म्हणजे काय?
अ) उपलब्ध संशोधनाचा अभ्यास
ब) निष्कर्ष लिहिणे
क) माहिती गोळा करणे
ड) संदर्भ लिहिणे
उत्तर : अ) उपलब्ध संशोधनाचा अभ्यास
---
१४. संदर्भसूची (Bibliography) म्हणजे काय?
अ) संशोधनातील वापरलेल्या ग्रंथांची यादी
ब) निष्कर्ष
क) प्रस्तावना
ड) प्रश्नावली
उत्तर : अ) संशोधनातील वापरलेल्या ग्रंथांची यादी
---
१५. ऐतिहासिक संशोधनातील बाह्य परीक्षण (External Criticism) म्हणजे काय?
अ) साधनाची सत्यता तपासणे
ब) मजकुराचा अर्थ समजून घेणे
क) निष्कर्ष काढणे
ड) संदर्भ लिहिणे
उत्तर : अ) साधनाची सत्यता तपासणे
---
१६. अंतर्गत परीक्षण (Internal Criticism) म्हणजे काय?
अ) साधनातील माहितीची विश्वासार्हता तपासणे
ब) लेखकाचे नाव पाहणे
क) प्रकाशन वर्ष पाहणे
ड) संदर्भ तयार करणे
उत्तर : अ) साधनातील माहितीची विश्वासार्हता तपासणे
---
१७. संशोधन प्रस्ताव (Research Proposal) मध्ये काय असते?
अ) उद्दिष्टे
ब) संशोधन पद्धती
क) संदर्भसूची
ड) वरील सर्व
उत्तर : ड) वरील सर्व
---
१८. APA शैलीचा उपयोग कशासाठी होतो?
अ) संदर्भ लेखनासाठी
ब) डेटा विश्लेषणासाठी
क) नमुना निवडीसाठी
ड) निष्कर्ष मांडण्यासाठी
उत्तर : अ) संदर्भ लेखनासाठी
---
१९. Plagiarism म्हणजे काय?
अ) स्वतःचे संशोधन
ब) दुसऱ्याचे लिखाण स्वतःचे म्हणून वापरणे
क) माहिती गोळा करणे
ड) संदर्भ देणे
उत्तर : ब) दुसऱ्याचे लिखाण स्वतःचे म्हणून वापरणे
---
२०. संशोधन अहवालाचा शेवट कोणत्या भागाने होतो?
अ) प्रस्तावना
ब) उद्दिष्टे
क) निष्कर्ष व संदर्भसूची
ड) गृहीतक
उत्तर : क) निष्कर्ष व संदर्भसूची
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा
Please write comment आपल्या बहुमूल्य प्रतिक्रिया बद्दल मनःपूर्वक आभारी आहोत..🙏🙏 www.great-indian com
आणि www.vijayjob.in