भारतातील राष्ट्रीय उद्याने आधारित टेस्ट...

National Parks Test (with Figures)
राष्ट्रीय उद्याने टेस्ट (आकृतीसह)

20 Questions / २० प्रश्न • 1 mark each / प्रत्येकी १ गुण

Useful facts / उपयुक्त माहिती:
महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने / National Parks of Maharashtra (६):

उद्यान / Park	जिल्हा / District	वैशिष्ट्य / Importance
ताडोबा (ताडोबा-अंधारी)	चंद्रपूर	महाराष्ट्रातील सर्वात जुने राष्ट्रीय उद्यान (१९५५); वाघ; ताडोबा तलाव; ताडोबा राष्ट्रीय उद्यान + अंधारी अभयारण्य = ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्प
संजय गांधी (बोरिवली)	मुंबई	महानगराच्या आत असलेले दुर्मिळ उद्यान; बिबटे; कान्हेरी लेणी येथे आहेत
पेंच (पं. जवाहरलाल नेहरू)	नागपूर	नाव पेंच नदीवरून; व्याघ्र प्रकल्प महाराष्ट्र व मध्य प्रदेश दोन्ही राज्यांत पसरलेला
नवेगाव	गोंदिया	नवेगाव तलाव व स्थलांतरित पक्षी
गुगामल (मेळघाट)	अमरावती	मेळघाट व्याघ्र प्रकल्पाचा भाग; प्रोजेक्ट टायगरमधील सुरुवातीच्या ९ प्रकल्पांपैकी एक (१९७३-७४)
चांदोली	सह्याद्री (सांगली-कोल्हापूर परिसर)	राष्ट्रीय उद्यान २००४; सह्याद्री व्याघ्र प्रकल्पाचा भाग (कोयना अभयारण्यासह)

भारतातील प्रसिद्ध उद्याने / Famous parks of India:

उद्यान	राज्य	वैशिष्ट्य
जिम कॉर्बेट	उत्तराखंड	भारतातील पहिले राष्ट्रीय उद्यान (१९३६, तेव्हा 'हेली राष्ट्रीय उद्यान'); वाघ
काझीरंगा	आसाम	एकशिंगी गेंडा; युनेस्को जागतिक वारसा
गीर	गुजरात	आशियाई सिंह
सुंदरबन	पश्चिम बंगाल	खारफुटीचे जंगल; रॉयल बंगाल वाघ
केवलादेव (भरतपूर)	राजस्थान	पक्षी अभयारण्य व राष्ट्रीय उद्यान; स्थलांतरित पक्षी

• राष्ट्रीय उद्यान व अभयारण्य / National park vs sanctuary: राष्ट्रीय उद्यानात संरक्षण अधिक कडक असते; चराई, लाकूडतोड व खासगी हक्कांना सहसा परवानगी नसते. अभयारण्यात काही मर्यादित कामांना परवानगी असू शकते.
• कायदे व योजना: वन्यजीव (संरक्षण) कायदा १९७२ • प्रोजेक्ट टायगर १९७३ (वाघांच्या संरक्षणासाठी).
• In the figures: a red ? is the unknown. Pictures of animals and birds are representative drawings (emoji) and may look a little different on different phones. / आकृतीत लाल ? अज्ञात आहे; प्राण्यांची चित्रे प्रातिनिधिक आहेत.
Difficulty / काठीण्य पातळी: Easy (सोपा) Q1–7   Medium (मध्यम) Q8–14   Hard (कठीण) Q15–20

Answer List / उत्तरांची यादी

No. / क्र.	Your answer / तुमचे उत्तर	Correct answer / बरोबर उत्तर

विकसित महाराष्ट्र - २०४७ ई-लर्निंग मॉड्यूल

 "विकसित महाराष्ट्र - २०४७ ई-लर्निंग मॉड्यूल" (Viksit Maharashtra - 2047 E-Learning Module) या कोर्सबाबतची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे: * उद्देश व प्लॅटफॉर्म: नियोजन विभागामार्फत कर्मयोगी भारत (iGOT Karmayogi) या डिजिटल प्लॅटफॉर्मवर हा महत्त्वाचा ई-लर्निंग कोर्स सुरू करण्यात आला आहे. * कोणासाठी बंधनकारक: शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागातील आणि त्याअंतर्गत येणाऱ्या सर्व कार्यालयांमधील संबंधित अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी हा कोर्स विहित वेळेत पूर्ण करणे बंधनकारक आहे. * संदर्भ: यासंदर्भातील शासन पत्र क्र. ई-१०८४१०६/२०२५/प्रशिक्षण दिनांक १३.१०.२०२६ रोजीचे आहे. ,

कोर्स लिंक.. https://portal.igotkarmayogi.gov.in/app/toc/do_11463882933928755212264

महाराष्ट्रातील गड किल्ले आधारित टेस्ट..

Forts of Maharashtra Test (with Figures)
महाराष्ट्रातील किल्ले टेस्ट (आकृतीसह)

20 Questions / २० प्रश्न • 1 mark each / प्रत्येकी १ गुण

Useful facts / उपयुक्त माहिती:

किल्ला / Fort	जिल्हा / District	वैशिष्ट्य / Importance
रायगड	रायगड	शिवरायांची राजधानी; राज्याभिषेक ६ जून १६७४; हिरकणी बुरूज, टकमक टोक, जगदीश्वर मंदिर
राजगड	पुणे	रायगडपूर्वी स्वराज्याची राजधानी; बालेकिल्ला, पद्मावती माची, सुवेळा माची, संजीवनी माची
तोरणा (प्रचंडगड)	पुणे	शिवरायांनी जिंकलेला पहिला किल्ला (सुमारे १६४६)
सिंहगड (कोंढाणा)	पुणे	तानाजी मालुसरे, ४ फेब्रुवारी १६७०
पुरंदर	पुणे	पुरंदरचा तह (१६६५); संभाजी महाराजांचा जन्म १४ मे १६५७; मुरारबाजी देशपांडे
शिवनेरी	पुणे (जुन्नर)	शिवरायांचा जन्म १९ फेब्रुवारी १६३०
लोहगड	पुणे (मावळ)	विंचूकाटा (विंचवाच्या नांगीसारखा तटाचा भाग)
प्रतापगड	सातारा	अफजलखानाचा वध १० नोव्हेंबर १६५९; भवानी मंदिर; बांधकाम मोरोपंत पिंगळे यांच्या देखरेखीखाली (१६५६)
पन्हाळा	कोल्हापूर	१६६० चा वेढा; शिवा काशीद; ताराराणींची राजधानी
विशाळगड	कोल्हापूर	पावनखिंडीनंतर महाराज येथे पोहोचले (१३ जुलै १६६०)
साल्हेर	नाशिक	साल्हेरची लढाई (१६७२); सह्याद्रीतील उंच किल्ल्यांपैकी एक
सिंधुदुर्ग	सिंधुदुर्ग (मालवण)	जलदुर्ग; बांधकाम १६६४ ते १६६७
विजयदुर्ग	सिंधुदुर्ग	'पूर्वेकडचा जिब्राल्टर'; मराठा आरमाराचा तळ
सुवर्णदुर्ग	रत्नागिरी (हर्णे)	जलदुर्ग
मुरुड-जंजिरा	रायगड (मुरुड)	सिद्दींचा अजिंक्य जलदुर्ग
दौलताबाद (देवगिरी)	छ. संभाजीनगर	यादवांची राजधानी देवगिरी; मुहम्मद तुघलकाने १३२७ मध्ये राजधानी हलवून नाव दौलताबाद ठेवले

• किल्ल्यांचे प्रकार / Types: गिरिदुर्ग (डोंगरावरील) • जलदुर्ग (पाण्यातील, समुद्रातील) • भुईकोट (सपाट जमिनीवरील) • वनदुर्ग (जंगलातील).
• युनेस्को जागतिक वारसा (२०२५) / UNESCO World Heritage: 'मराठा सैनिकी भूप्रदेश (Maratha Military Landscapes of India)' = १२ किल्ले: महाराष्ट्रातील ११ (साल्हेर, शिवनेरी, लोहगड, खांदेरी, रायगड, राजगड, प्रतापगड, सुवर्णदुर्ग, पन्हाळा, विजयदुर्ग, सिंधुदुर्ग) व तमिळनाडूतील १ (जिंजी / Gingee).
• In the figures: a red ? is the unknown; the green hill with an orange flag is a hill fort and the fort in the water is a sea fort. The drawings are only representative. / आकृतीत लाल ? अज्ञात आहे; आकृत्या प्रातिनिधिक आहेत.
Difficulty / काठीण्य पातळी: Easy (सोपा) Q1–7   Medium (मध्यम) Q8–14   Hard (कठीण) Q15–20

Answer List / उत्तरांची यादी

No. / क्र.	Your answer / तुमचे उत्तर	Correct answer / बरोबर उत्तर

महाराष्ट्र राज्याचे प्रतीके आधारित टेस्ट..

State Symbols of Maharashtra Test (with Figures)
महाराष्ट्राची राज्य प्रतीके टेस्ट (आकृतीसह)

20 Questions / २० प्रश्न • 1 mark each / प्रत्येकी १ गुण

Useful facts / उपयुक्त माहिती:

प्रतीक / Symbol	महाराष्ट्राचे / Maharashtra's
राज्य प्राणी / Animal	शेकरू (Indian giant squirrel)
राज्य पक्षी / Bird	हरियाल (Yellow-footed green pigeon)
राज्य फूल / Flower	ताम्हण / जारूळ (Lagerstroemia speciosa, Pride of India)
राज्य वृक्ष / Tree	आंबा (Mango)
राज्य फुलपाखरू / Butterfly	ब्लू मॉरमॉन (Blue Mormon); २२ जून २०१५ ला घोषित; असे घोषित करणारे देशातील पहिले राज्य
राज्य मासा / Fish	पापलेट / सरंगा (Silver pomfret); सप्टेंबर २०२३ मध्ये घोषित
राज्यगीत / State song	'जय जय महाराष्ट्र माझा, गर्जा महाराष्ट्र माझा'; कवी राजा बढे; संगीत श्रीनिवास खळे; शाहीर साबळे यांनी गायले; ३१ जानेवारी २०२३ ला मंत्रिमंडळ निर्णय, १९ फेब्रुवारी २०२३ (शिवजयंती) ला स्वीकार; मूळ गीताच्या ४ कडव्यांपैकी २ कडव्यांना दर्जा
महाराष्ट्र दिन / Maharashtra Din	१ मे १९६०: मुंबई राज्याचे विभाजन होऊन महाराष्ट्र व गुजरात राज्ये बनली

• राष्ट्रीय प्रतीके (भारताची) व राज्य प्रतीके (महाराष्ट्राची) वेगळी आहेत. उदा. मोर हा भारताचा राष्ट्रीय पक्षी आहे, महाराष्ट्राचा राज्य पक्षी हरियाल आहे. / National and state symbols are different: the peacock is India's national bird, while Maharashtra's state bird is the Hariyal.
• In the figures: pictures of animals, birds and fish are representative drawings and may look a little different on different phones. A red ? is the unknown. / प्राणी, पक्षी व मासा यांची चित्रे प्रातिनिधिक असून फोननुसार थोडी वेगळी दिसू शकतात; लाल ? अज्ञात आहे.
Difficulty / काठीण्य पातळी: Easy (सोपा) Q1–7   Medium (मध्यम) Q8–14   Hard (कठीण) Q15–20

Answer List / उत्तरांची यादी

No. / क्र.	Your answer / तुमचे उत्तर	Correct answer / बरोबर उत्तर

भारताचे राष्ट्रीय प्रतीके आधारित टेस्ट...

National Symbols of India Test (with Figures)
भारताची राष्ट्रीय प्रतीके टेस्ट (आकृतीसह)

20 Questions / २० प्रश्न • 1 mark each / प्रत्येकी १ गुण

Useful facts / उपयुक्त माहिती:

प्रतीक / Symbol	भारताचे / India's
राष्ट्रीय प्राणी / Animal	वाघ (रॉयल बंगाल टायगर)
राष्ट्रीय पक्षी / Bird	मोर
राष्ट्रीय फूल / Flower	कमळ
राष्ट्रीय फळ / Fruit	आंबा
राष्ट्रीय वृक्ष / Tree	वड
राष्ट्रीय नदी / River	गंगा (२००८)
राष्ट्रीय जलचर प्राणी / Aquatic animal	गंगा नदीतील डॉल्फिन (२००९)
राष्ट्रीय वारसा प्राणी / Heritage animal	हत्ती (२०१०)
राष्ट्रध्वज / Flag	तिरंगा; केशरी, पांढरा, हिरवा; मध्ये अशोक चक्र (२४ आरे); गुणोत्तर ३ : २; २२ जुलै १९४७ ला स्वीकार
राष्ट्रगीत / Anthem	जन गण मन (रवींद्रनाथ टागोर); २४ जानेवारी १९५० ला स्वीकार; पूर्ण गायन सुमारे ५२ सेकंद
राष्ट्रीय गीत / National song	वंदे मातरम् (बंकिमचंद्र चट्टोपाध्याय, 'आनंदमठ')
राष्ट्रीय चिन्ह / Emblem	सारनाथचा अशोक स्तंभ; तीन सिंह दिसतात; 'सत्यमेव जयते' (मुंडकोपनिषद); २६ जानेवारी १९५० ला स्वीकार

• Many symbols were declared officially in different years, so some options contain years. / काही प्रतीके वेगवेगळ्या वर्षी अधिकृत घोषित झाली.
• In the figures: a red ? is the unknown; a red outline marks the part asked about. Pictures of animals may look a little different on different phones. / आकृतीत लाल ? अज्ञात आहे; लाल बाह्यरेषा प्रश्नातील भाग दाखवते.
Difficulty / काठीण्य पातळी: Easy (सोपा) Q1–7   Medium (मध्यम) Q8–14   Hard (कठीण) Q15–20

Answer List / उत्तरांची यादी

No. / क्र.	Your answer / तुमचे उत्तर	Correct answer / बरोबर उत्तर