स्वाभिमानाची किंमत....

 **"हे ५०० रुपये ठेव, मला तुझे पेन नकोत!" करोडपतीने सिग्नलवर पोरीच्या तोंडावर पैसे फेकले... पण पोरीने जे उत्तर दिले, ते ऐकून मर्सिडीजमध्ये बसलेल्या मालकाचा श्वासच कोंडला!**

मुंबईत 'आदित्यराज' नावाचे एक अत्यंत गर्विष्ठ आणि निर्दयी उद्योगपती राहत होते. त्यांच्याकडे ५०० कोटींची संपत्ती होती. त्यांना गरिबांची प्रचंड चीड होती, ते गरिबांना फक्त 'फुकटखाऊ आणि भिकारी' समजायचे.

एके दिवशी दुपारी २ वाजता आदित्यराज त्यांची करोडोंची 'मर्सिडीज' (Mercedes) गाडी घेऊन वरळी सी-लिंकच्या सिग्नलवर थांबले होते. उन्हाच्या कडक झळा लागत होत्या. तेवढ्यात एक ८-९ वर्षांची अत्यंत गरीब, घामाने डबडबलेली पण गोड चेहऱ्याची मुलगी त्यांच्या गाडीच्या काचेजवळ आली. तिच्या एका हातात १०-१० रुपयांचे निळे पेन होते.

**तो अपमानाचा प्रसंग आणि पोरीचा स्वाभिमान:**

मुलीने काचेवर टकटक केले. आदित्यराज यांना प्रचंड चीड आली. त्यांनी रागाने काच खाली केली आणि स्वतःच्या खिशातून थेट **'५०० रुपयांची नोट'** काढली. ती नोट त्या पोरीच्या तोंडावर भिरकावत ते ओरडले,

*"हे घे ५०० रुपये आणि चालती हो इथून! माझ्या गाडीला हात लावू नकोस. मला तुझे हे भिकारडे पेन नको आहेत!"*

ती ५०० ची नोट रस्त्यावर पडली. आदित्यराज काच वर करणार, तेवढ्यात त्या ८ वर्षांच्या पोरीने ती नोट उचलली आणि खिडकीतून आदित्यराज यांच्या मांडीवर फेकत अत्यंत करारी आवाजात म्हणाली-

*"साहेब, माझे पेन १० रुपयाला एक आहेत आणि माझ्याकडे तुम्हाला द्यायला सुट्टे पैसे नाहीत! हे ५०० रुपये परत घ्या. आणि ऐका... मी उन्हात उभी राहून पेन 'विकतेय', मी भीक नाही मागत! फुकटचं नकोय मला, एक पेन घ्याल तरच पैसे घेईन!"*

एका ८ वर्षांच्या पोरीचा तो स्वाभिमान बघून आदित्यराज अवाक् झाले! त्यांच्या ५०० कोटींच्या अहंकाराला एका झटक्यात तडा गेला होता. त्यांनी निमूटपणे खिशातून १० रुपयांचे नाणे काढले, त्या पोरीला दिले आणि तिच्याकडून एक पेन घेतला. सिग्नल सुटला आणि गाडी पुढे गेली.

**तो सत्याचा स्फोट आणि ५०० कोटींची डील:**

आदित्यराज त्यांच्या ऑफिसमध्ये पोहोचले. आज एका परदेशी कंपनीसोबत त्यांची '५०० कोटींची डील' साईन होणार होती. सर्व मोठे साहेब बसले होते. आदित्यराज मोठ्या ऐटीत खिशातून स्वतःचा '२ लाखांचा पार्कर पेन' (Parker Pen) काढून सही करणार... पण नेमक्या त्याच वेळी त्या महागड्या पेनची शाई संपली! तो पेन चालतच नव्हता!

आदित्यराज घामाघूम झाले. तेवढ्यात त्यांचा हात खिशात गेला आणि त्यांच्या हाताला मगाशी सिग्नलवर त्या पोरीकडून घेतलेला तो '१० रुपयांचा साधा पेन' लागला! त्यांनी तो पेन काढला आणि त्या ५०० कोटींच्या कागदांवर सपासप सह्या केल्या. डील फायनल झाली!

त्याक्षणी आदित्यराज यांना जाणीव झाली की, त्यांचा २ लाखांचा माज आज शून्य झाला होता आणि एका गरीब पोरीच्या १० रुपयांच्या प्रामाणिक कष्टाने त्यांची ५०० कोटींची इज्जत वाचवली होती!

त्यांचे डोळे पाणावले. त्यांनी ठरवले की आज त्या पोरीला शोधून तिला '१ लाख रुपये' बक्षीस द्यायचे. ते गाडी घेऊन पुन्हा त्याच सिग्नलवर आले. पण ती पोरगी तिथे नव्हती. बाजूच्या एका चहावाल्याने सांगितले, *"साहेब, ती तारा आहे. ती केईएम हॉस्पिटलला (KEM Hospital) गेलीये, तिची आई खूप आजारी आहे."*

**काळजाला भिडणारा क्लायमॅक्स आणि अश्रूंचा बांध फुटलेला क्षण:**

आदित्यराज तडक केईएम हॉस्पिटलमध्ये पोहोचले. त्यांनी जनरल वॉर्डमध्ये जे दृश्य पाहिले, ते बघून त्यांच्या पायाखालची जमीनच सरकली! त्यांचा श्वास अक्षरशः कोंडला गेला!

हॉस्पिटलच्या एका कोपऱ्यात, एका पांढऱ्या चादरीने झाकलेल्या मृतदेहाजवळ ती ८ वर्षांची तारा बसली होती! तिच्या हातात घामाने भिजलेली काही १०-१० रुपयांची नाणी होती आणि एक 'औषधाची बाटली' होती.

ती रडत रडत त्या मृतदेहाला हलवत होती आणि ओरडत होती,

*"आई... ए आई उठ ना! बघ मी तुझ्यासाठी औषध आणलंय! आई, तू म्हणाली होतीस ना की फुकटच्या पैशाने आणलेलं औषध देवाला चालत नाही, प्रामाणिक कष्टाचेच पैसे लागतात! बघ आई, मी आज भिकाऱ्यासारखे ५०० रुपये नाही घेतले... मी उन्हात चटके खाऊन माझे पेन विकले आणि माझ्या कष्टाच्या पैशातून हे औषध आणलंय! आई उठ ना... हे कष्टाचं औषध आहे, तू लगेच बरी होशील!"*

हे हृदयद्रावक दृश्य बघून आदित्यराज यांच्या डोळ्यांसमोर अंधारी आली! डॉक्टर रडत रडत आदित्यराज यांना म्हणाले, *"साहेब, त्या माऊलीचं दोन तासांपूर्वीच 'कॅन्सरने' निधन झालंय. पण या पोरीला समजतच नाहीये. ती दिवसभर उन्हात पेन विकत होती, कारण तिला वाटत होतं की तिच्या कष्टाच्या पैशाने आईला जीवन मिळेल!"*

ज्या पोरीला आदित्यराज यांनी २ तासांपूर्वी 'भिकारी' समजून ५०० रुपये फेकले होते, ती पोरगी स्वतःच्या आईचे प्राण वाचवण्यासाठी उन्हात तळमळत होती... आणि फुकटचा पैसा देवाला चालत नाही, म्हणून तिने ५०० रुपये नाकारून स्वतःच्या आईला मरण ओढवू दिले होते!

आदित्यराज भर हॉस्पिटलमध्ये, फरशीवर गुडघ्यावर बसले आणि त्यांनी स्वतःच्याच छातीवर मारून घेत असा काही हंबरडा फोडला की पूर्ण हॉस्पिटल हादरून गेले!

*"तारा... माझ्या पोरी! मला माफ कर. मी पैशाच्या गर्वात आंधळा झालो होतो. माझी ५०० कोटींची संपत्ती तुझ्या या १० रुपयांच्या प्रामाणिकपणासमोर अक्षरशः कचरा आहे!"* आदित्यराज ओक्साबोक्शी रडत त्या मृतदेहाच्या पायावर कोसळले!

त्याच दिवशी आदित्यराज यांनी ताराला कायदेशीररित्या 'दत्तक' घेतले आणि आपल्या ५०० कोटींच्या साम्राज्याची अधिकृत 'वारसदार' बनवले. कारण आज एका करोडपतीला समजले होते की, जगातली सर्वात मोठी श्रीमंती बँकेत नाही, तर त्या ८ वर्षांच्या पोरीच्या 'स्वाभिमानात' होती!

**पैशाचा खोटा माज असलेल्या माणसांचा अहंकार एका झटक्यात मातीत मिळवणारी आणि गरिबीतही 'स्वाभिमान' जपणारी ही कथा तुम्हाला कशी वाटली?**

ही कथा पूर्णपणे काल्पनिक आहे. तिचा कोणत्याही व्यक्तीशी, घटनेशी, ठिकाणाशी कोणताही संबंध नाही.