मी विजयकुमार किसन भुजबळ Knowledge is Power या ब्लॉगवर सहर्ष स्वागत करत आहे WELCOME TO MY EDUCATIONAL BLOG KNOWLEDGE IS POWER THANKS FOR VISIT MY BLOG AND FOLLOW MY BLOG
इयत्ता पाचवी नवोदय परीक्षा स्कॉलरशिप परीक्षा स्पर्धा परीक्षा उपयुक्त वेब साईट * FOLLOW MY BLOG

महत्वाच्या लिंक IMP

गुरुवार, १६ मार्च, २०२३

बुलढाणा जिल्हा

         बुलढाणा जिल्हा


टोपण नाव :- महाराष्ट्राची कापूस बाजारपेठ.

क्षेत्रफळ :- ९,६८० चौ. कि. मी.


लोकसंख्या : २२,२६,३२८.


तालुके :- १३ - १) चिखली, २) देऊळगाव राजा, ३) बुलढाणा, ४) मलकापूर, ५) मोताळा, ६) नांदूरा, ७) जळगाव - जामोद, ८) संग्रामपूर, ९) खामगाव, १०) शेगाव, ११) मेहकर, १२) सिंदखेड राजा, १३) लोणार.

प्रमुख पिके :- कापूस, गहू, तांदूळ, ज्वारी, बाजरी. हवामान :- उष्ण, कोरडे व काही भागात थंड. सरासरी पर्जन्य :- ९० सें.मी.


नद्या :- पैनगंगा, पूर्णा, मन, उतावळी, खडकपूर्णा, बाणगंगा,

बेंबळा, पांडव, केदार.


वनोद्याने :- बुलढाणा, लोणार क्रेटर.

थंड हवेचे ठिकाण :- बुलढाणा.


तीर्थस्थाने :- देऊळगाव राजा (बालाजी मंदिर), शेगाव (संत गजानन महाराजांची समाधी).


ऐतिहासिक स्थाने :- सिंदखेड राजा (जिजामाता यांचे जन्मस्थान). प्रेक्षणीय स्थान :- लोणार सरोवर (जगातील सर्वांत मोठे निसर्गनिर्मित सरोवर)

किल्ला :- सिंदखेड राजा (लखुजी राजे यांची गढी) प्रमुख उद्योग :- हातमाग, कापूस कारखाने, लुगडी व खण, कुंकवाचे कारखाने, कापड, यंत्रमाग, भांडी, साखर, तेल घाणी, कापूर उद्योग (खामगाव ).


धरण प्रकल्प : नळगंगा धरण.


लोहमार्ग :- मुंबई-भुसावळ-हावरा ब्रॉडगेज. 


जळंब-खामगाव : ब्रॉडगेज. राष्ट्रीय महामार्ग :- राष्ट्रीय महामार्ग क्र. ६, सुरत- कोलकाता महामार्ग.


संत :- संत गजानन महाराज.

 समाजसेविका :- ताराबाई शिंदे. 

बुधवार, १५ मार्च, २०२३

सांगली जिल्हा

                सांगली जिल्हा 


क्षेत्रफळ : ८,५७८ चा कि. मी.


लोकसंख्या : २५,८१,८३५

तालुके : एकूण ९. मिरज, तासगाव, पलुस, कडेगाव, खानापूर, आटपाडी, जत, कवठे-महांकाळ, वाळवा, शिराळा. तालुक्यांची मुख्यालये विटे (खानापूर), इस्लामपूर

(वाळवा), बत्तीस शिराळे (शिराळे).

हवामान उष्ण व कोरडे.


सरासरी पर्जन्यमान : ५२ से. मी.


नद्या : कृष्णा, येरळा, वारणा, माणगंगा.


पर्वत, शिखरे, डोंगररांगा : शंभूमहादेवाचा डोंगर, आष्टा, दांडोबा डोंगररांग, मल्लिकार्जुन मुचुंडी.


खनिजे : बॉक्साइट.

कृषी पिके : भुईमूग, तंबाखू, हळद, ज्वारी, बाजरी, मका, मिरची, द्राक्षे, ऊस इत्यादी.


कृषी बाजारपेठा : हळद (सांगली), द्राक्षे (तासगाव).


औद्योगिक उत्पादने : साखर, पंप, मशिनरी, धातूची भांडी, शेतीची अवजारे, घोंगड्या.


वनोद्यान : दांडोबा डोंगर.


अभयारण्ये : सागरेश्वर (हरणांसाठी राखीव)

वनोद्यान : दांडोबा डोंगर.

अभयारण्ये सागरेश्वर (हरणांसाठी राखीव), प्राचीन नाव : अंबिका वन (सागरेश्वर डोंगर), चांदोली अभयारण्य ( वारणा नदीच्या धरण परिसरात ). अलीकडेच नोव्हें. २००४ मध्ये या अभयारण्याला राष्ट्रीय अभयारण्याचा दर्जा प्रदान करण्यात आला आहे.


वैशिष्ट्यपूर्ण प्राणी : बॉनेट मंकी, (चांदोली अभयारण्य). डोंगरी किल्ले : मच्छिंद्रगड, प्रचितगड, रामगड, बागणी, गणेशदुर्ग, मिरज.


भुईकोट किल्ले: गणेश दुर्ग, मिरज,

तीर्थक्षेत्रे : औदुंबर (ता. तासगाव), दत्तात्रयांचे जागृत स्थान, बत्तीस शिराळा (वैशिष्ट्यपूर्ण नागपंचमी) कवठेमहांकाठ, ब्रह्मनाळ (कृष्णा येरळा संगम) कोळे नृसिंहपूर, मच्छिंद्रगड, सांगली (गणपती मंदिर), वारणा, जत ( यल्लमादेवी) रेवणसिद्ध हरिपूर (कृष्णा वारणा संगम), बहे (रामलिंग), खमसुंडी, तासगाव (उजव्या सोंडेचा गणपती)


ऐतिहासिक स्थळे : मिरज, सांगली, इस्लामपूर, देवराष्ट्रे. नदीकाठची तीर्थक्षेत्रे औदुंबर (कृष्णा), मिरज (कृष्णा), सांगली (कृष्णा), ब्रह्मनाळ (कृष्णा-रेवळा)

प्रेक्षणीय ठिकाणे : नृसिंहपूर, बत्तीस शिराळे, सागरेश्वर अभयारण्ये, चांदोली अभयारण्य औदुंबर, वसंतसागर, जलाशय ( वारणा धरण )


धरण प्रकल्प ताकारी म्हैसाळ प्रकल्प, वज्रचौंडे धरण ( अग्रणी नदीवर)


औद्योगिक ठिकाणे सांगली, मिरज, माधवनगर, किर्लोस्करवाडी, इस्लामपूर,


हातमाग केंद्रे : सांगली, मिरज, माधवनगर, दूधगाव, कुंडल, आटपाडी.


साखर कारखाने : सांगली ( वसंतदादा शेतकरी), यशवंतनगर (विलासराव नाईक), साखळे, वाळवा (राजारामबापू पाटील), वाळवा (हुतात्मा किसनराव अहीर), नागेवाडी, खानापूर (यशवंत), आटपाडी (माणगंगा), तासगाव (तासगाव), जत (राजे विजयसिंह डफळे), वांगी, ता. खानापूर (सोनहिरा), रायगाव (डोंगराई सागरेश्वर), कोकरूड, ता. शिराळा (निनाईदेवी), आरग, ता. मिरज, (मोहनराव शिंदे सहकारी कारखाना), कुंडल (क्रांती सह कारंदवाडी), ता. वाळवा (सर्वोदय सहकारी साखर कारखाना).

लोहमार्ग : पुणे-मिरज, (ब्रॉडगेज), मिरज-लोंढा (ब्रॉडगेज), मिरज-कोल्हापूर (ब्रॉडगेज). 

राष्ट्रीय महामार्ग पुणे बेंगलोर NH4  

क्रांतिकारक  वसंत दादा पाटील 



मंगळवार, १४ मार्च, २०२३

सोलापूर जिल्हा

 सोलापूर जिल्हा 


टोपण नाव: ज्वारीचे कोठार

क्षेत्रफळ : १४,८८६ चौ. कि. मी. लोकसंख्या : ३८,५५,३८३


तालुके : एकूण ११ उत्तर सोलापूर, दक्षिण सोलापूर, बार्शी, अक्कलकोट, मोहोळ, मंगळवेढे, पंढरपूर, सांगोले, माळशिरस,करमाळा, माढा.

हवामान उष्ण व कोरडे. सरासरी पर्जन्यमान ५८ से. मी.


नद्या भीमा (पंढरपूरजवळ याच नदीला चंद्रभागा म्हणतात), सीना, नीरा, बोरी, माण, हरणी. पर्वत, डोंगररांगा : महादेव, बालाघाट, शुक्राचार्य,

पिके : ज्वारी, गहू, मका, बाजरी, कापूस, मिरची, जवस, कडधान्ये, करडई.


फळे : बोर, डाळिंबे,


औद्योगिक उत्पादने : सोलापुरी चादरी, हातमाग, विडी उद्योग,

साखर कारखाने, तयार कपडे, अभियांत्रिकी उद्योग.


अभयारण्ये नान्नज, माळढोक (माळढोक पक्ष्यांसाठी राखीव) वैशिष्ट्यपूर्ण प्राणी: माळढोक पक्षी (Great Indian Busrtard).

भुईकोट किल्ले: सोलापूर, अकलूज, करमाळा, अक्कलकोट.. तीर्थक्षेत्रे : पंढरपूर, अक्कलकोट, (स्वामी समर्थांची समाधी), मंगळवेढा संत दामाजी पंत, संत चोखामेळा व कान्होपात्रा यांची समाधी, सोलापूर (सिद्धेश्वर मंदिर), बार्शी (भगवंताचे मंदिर), बडवळ (संत नागनाथांचे मंदिर), ब्रह्मपुरी (सिद्धेश्वराचे प्राचीन मंदिर), अरण, नाझरे, करमाळा (भवानी देवीचे प्राचीन मंदिर), मोहोळ (नागनाथ मंदिर), वैराग (नागपंथाचे श्रद्धास्थान) कुंडल, बरकुटे.

ऐतिहासिक स्थळे : सोलापूर (पंढरपूर, ब्रह्मपुरी) येथे जवळच घोडेश्वराला औरंगजेबाच्या मुलीची कबर आहे.


नदीकाठची तीर्थक्षेत्रे : पंढरपूर (चंद्रभागा नदी).

धरण प्रकल्प : उजनी, पाथरी तलाव (ता. बार्शी). लोहमार्ग : पुणे-सोलापूर, चेन्नई (ब्रॉडगेज), पुणे-गदग मीटरगेज


राष्ट्रीय महामार्ग : महामार्ग क्र. ९ ( पुणे-सोलापूर-हैद्राबाद). राष्ट्रीय महामार्ग क्र. १३ (सोलापूर-चित्रदुर्ग). संशोधन संस्था : कोरडवाहू शेती संशोधन संस्था, मोहोळ

थोर क्रांतिकारक : हुतात्मा मलप्पा धनशेट्टी, किसन सारडा,

जगन्नाथ शिंदे, कुर्बान हुसेन.



कोल्हापूर जिल्हा

                             KOLHAPUR  कोल्हापूर 


 टोपण नाव: गुळाचा जिल्हा, कुस्तीगीरांचा जिल्हा.

क्षेत्रफळ : ७,६१२ चौ. कि. मी.


लोकसंख्या : ३५,१५,४१३


तालुके : एकूण १२ करवीर, पन्हाळा, हातकणंगले, शिरोळ, कागल, गडहिंग्लज, चंदगड, आजरा, भूदरगड, राधानगरी, बावडा, शाहूवाडी.

तालुक्यांची मुख्यालये : करवीर (कोल्हापूर), बावडा ( गगनबावडा).


हवामान उष्ण व कोरडे (पश्चिमेकडे थंड)


सरासरी पर्जन्यमान : १९४ से. मी.

नद्या : कृष्णा, वारणा, भोगावती, कासारी, तुळशी, दूधगंगा, कुंभी वेदगंगा, हिरण्यकेशी, घटप्रभा, ताम्रपर्णी, शुक, पंचगंगा. पर्वत - डोंगररांगा, शिखरे सह्याद्री पर्वत, पन्हाळा, , जोतीबाचा


डोंगर. घाट रस्ते : आंबोली घाट (कोल्हापूर-सावंतवाडी), आंबा

घाट (कोल्हापूर - रत्नागिरी), बावडा घाट (गगनबावडा - खारेपाटण )

खनिजे : बॉक्साईट.


कृषी पिके : तंबाखू, ऊस, गहू, ज्वारी, मिरची, भुईमूग, बाजरी,

नाचणी, तीळ, वरई, हळद.


कृषी बाजारपेठा : कोल्हापूर, हातकणंगले, गडहिंग्लज, आजरा, कोल्हापूर, जयसिंगपूर.


औद्योगिक उत्पादने : साखर, गूळ, डिझेल इंजिने, पंप सेटस्, मशिनरी, चामड्याच्या वस्तू, शेतीची अवजारे, तंबाखू उद्योग, चांदीचे दागिने, कापड, सूत.

हातमाग केंद्रे : कोल्हापूर, इचलकरंजी, रेंदाळ, कुरुंदवाड, कोडोली, बडगाव, कागल.

वनोद्यान तबक बाग, पन्हाळा, बडणगे, आळते हातकणंगले.


अभयारण्ये दाजी पीर, राधानगरी (गव्यांसाठी प्रसिद्ध). वैशिष्ट्यपूर्ण प्राणी : गवा (राधानगरी अभयारण्यात आढळतो.)

भुईकोट किल्ले : कोल्हापूर.


किल्ले (डोंगरी) : पन्हाळा, विशालगड, भूदरगड, रांगणा,

मनोहर गड, पारगड.


थंड हवेची ठिकाणे पन्हाळा, राधानगरी,


तीर्थक्षेत्रे कोल्हापूर (करवीरनगरी), अंबाबाईचे मंदिर (साडेतीन शक्तिपीठांपैकी एक), जोतीबा (जोतीबाचा डोंगर), कोल्हापूरपासून १७ कि. मी. वर नृसिंहवाडी (नरसोबाचीवाडी) दत्ताचे जागृत स्थान, बाहुबली (जैनांचे प्रसिद्ध यात्रा स्थान), खिद्रापूर (कपिलेश्वराचे मंदिर), आजरा (रोझरी चर्च), पारगाव, मानपाळे (मारुतीचे स्थान ), रामतीर्थं प्रयाग, कुंभोज काडसिद्धेश्वर,

ऐतिहासिक स्थळे : पन्हाळा, कोल्हापूर, विशालगड, रांगणा, कागल-गारगोटी.


नदीकाठची व संगमावरील धार्मिक स्थळे : गारगोटी (वेदगंगा), कोल्हापूर (पंचगंगा), खिद्रापूर (कृष्णा), नरसोबावाडी (कृष्णा-पंचगंगा संगम).


प्रेक्षणीय ठिकाणे : कोल्हापूर (महालक्ष्मी मंदिर), टाऊन हॉल म्युझियम, रंकाळा तलाव, पद्मिनी पॅलेस (नवा राजवाडा), पन्हाळा, जोतीबा, राधानगरी, नृसिंहवाडी, भूदरगड, आजरा, विशालगड, बाहुबली.

धरण प्रकल्प लखमापूर, केळोशी, कुरुंदवाडी, राधानगरी (ता. राधानगरी), आसनगाव (ता. राधानगरी), केळोशी (ता. गगनबावडा), कुरुंदवाड (ता. शिरोळ).


विद्युत प्रकल्प : राधानगरी जलविद्युत केंद्र. साखर कारखाने परीते शाहूनगर (भोगावती), कागल (श्री छत्रपती शाहू), शिरोळ (श्री दत्त शेतकरी सहकारी), यशवंतनगर (दौलत शेतकरी), मौनीनगर बिद्री (दूधगंगा, वेदगंगा) हरळी, गडहिंग्लज, कुडीत्रे (कुंभी कासारी), इचलकरंजी (देशभक्त रत्नाप्पा कुंभार, पंचगंगा), वारणानगर (तात्यासाहेब कोरे), कसबा बावडा (छत्रपती राजाराम), हुपरी (जवाहर शेतकरी), गवसे, ता. आजरा (आजरा शेतकरी), हमीदवाडा, ता. कागल (सदाशिवराव मंडलिक कागल सह. हातकणंगले (शरद सह.) पळसंबे, ता. गगनबावडा (डॉ. डी. वाय. पाटील सह.) धामुड, ता. राधानगरी (सह्याद्री सह.), तांबाळे, ता. भूदरगड (इंदिरा गांधी भारतीय महिला विकास सह. साखर कारखाना, सोनवडे बांबवडे

प्रमुख शैक्षणिक संस्था : विवेकानंद शैक्षणिक संस्था, शिवाजी विद्यापीठ व वनौषधी विद्यापीठ संस्था.

क्रांतिकारक : चिमासाहेब, रामजी शिरसाठ.


थोर समाजसुधारक : शाहू महाराज, कर्मवीर भाऊराव पाटील.


.

लोकप्रिय पोस्ट